ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΑΡΧΑΙΟΚΑΠΗΛΕΙΑ

ΔΕΛΤΙΟ ΤΥΠΟΥ

Μετά την εκτεταμένη αρχαιοκαπηλία της Σχοινούσας, τον Απρίλιο του 2006, το ΥΠΠΟ ορθώς έπραξε να συνειδητοποιήσει τις ευθύνες του και να προσπαθήσει να αντιμετωπίσει επιτέλους  το πρόβλημα. Το νομοσχέδιο που συζητείται σήμερα Τρίτη, 4/3, και θα συνεχίσει να συζητείται και αύριο, Τετάρτη, 5/3, στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής, δεν έρχεται για πρώτη φορά στη Βουλή.  Είχε κατατεθεί από τον προηγούμενο Υπουργό Πολιτισμού, τον κ. Βουλγαράκη. Η τωρινή ηγεσία του ΥΠΠΟ το φέρνει εκ νέου με μικρές παραλλαγές, εκ των οποίων η μόνη άξια λόγου είναι ότι η προτεινόμενη «Διεύθυνση Τεκμηρίωσης και Προστασίας Πολιτιστικών Αγαθών» δεν υπάγεται πλέον απευθείας στον εκάστοτε Υπουργό Πολιτισμού αλλά στη Γενική Διεύθυνση Αρχαιοτήτων και Πολιτιστικής Κληρονομιάς.

Το θέμα της αρχαιοκαπηλίας είναι βαθιά πολιτικό και εντάσσεται στη γενικότερη αντίληψη περί πολιτισμού της κυβέρνησης. Για να αντιμετωπίσει το πρόβλημα, που έχει διεθνείς διαστάσεις, και, όπως υποστηρίζεται από την εισηγητική έκθεση, συνδέεται με άλλες πολύ σοβαρές μορφές εγκληματικότητας, όπως το εμπόριο όπλων και ναρκωτικών, το ΝΣ προτείνει ένα πολύπλοκο γραφειοκρατικό μηχανισμό που ακυρώνει το έργο της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας και αδιαφορεί για τις κατά τόπους Εφορείες που μπορούν να προστατεύσουν αποτελεσματικότερα τις αρχαιότητες που έχουν στην εποπτεία τους. Δεν συζητά καθόλου το θέμα της πρόληψης της αρχαιοκαπηλίας, μέσα στο οποίο εντάσσεται η πάταξη των λαθρανασκαφών, όρος που δεν εμφανίζεται πουθενά στο ΝΣ, και όμως από εκεί χάνεται ο μεγαλύτερος όγκος αρχαίων κειμηλίων. Η πρόληψη όμως απαιτεί αποτελεσματική φύλαξη και πλήρη καταλογογράφηση των αρχαιοτήτων, άρα απαιτεί προσλήψεις ειδικευμένου προσωπικού (φύλακες, συντηρητές, ηλεκτρονικοί, νομικοί κτλ). Όμως αυτό κοστίζει και η κυβέρνηση δεν είναι διατεθειμένη να ξοδέψει για τον πολιτισμό.

Το ΝΣ δηλώνει την πρόθεση να τεθεί το θέμα στα πλαίσια διεθνούς συνεργασίας αλλά η χώρα μας δεν έχει υπογράψει μερικές σημαντικές διμερείς ή πολυμερείς συμφωνίες, που θα βοηθούσαν στην ανακάλυψη και τον επαναπατρισμό αρχαιοτήτων όπως είναι αυτή με τις ΗΠΑ, που έχουν ήδη υπογράψει η Ιταλία και η Κύπρος. Αυτές οι συμφωνίες είναι απαραίτητες για να πραγματωθεί επίσης ο στόχος του άρθρου 13 που ζητά τα ελληνικά δικαστήρια να έχουν αποκλειστική διεθνή δικαιοδοσία και τη δυνατότητα να δικάζουν εγκλήματα αρχαιοκαπηλίας με ελληνικούς νόμους, ακόμη κι αν οι εγκληματικές πράξεις έχουν διαπραχθεί στο εξωτερικό. Παραδέχεται την υπεροχή του ιταλικού μοντέλου στην πάταξη της αρχαιοκαπηλίας αλλά δεν κάνει πουθενά λόγο για ειδικευμένο σώμα. Απλώς αναφέρει διάθεση ενός αξιωματικού από τη Δίωξη Αρχαιοκαπηλίας της Ασφάλειας. Οι Ιταλοί έχουν Σώμα 1300 ατόμων με ειδική εκπαίδευση και σοβαρή τεχνική κατάρτιση. Το δικό μας αντίστοιχο Σώμα είναι ολιγομελές και τα μέλη του συχνά απασχολούνται σε άσχετες με το αντικείμενό τους εργασίες. Έπειτα σε μια χώρα με χιλιόμετρα ακτών και πληθώρα νησιών, δεν πρέπει να εμπλακεί σοβαρά στη δίωξη και το Λιμενικό;

Ο ορισμός Εισαγγελέα Προστασίας Πολιτιστικών Αγαθών (άρθρο 6) είναι σωστή κίνηση αλλά ένας ( αριθμός 1) εισαγγελέας για μια χώρα με διάσπαρτες αρχαιότητες και νησιωτικά συμπλέγματα σαν την Ελλάδα εξυπακούεται πως δεν είναι αρκετός

Ιδιαίτερα προβληματική είναι η πρόταση του άρθρου 7, το οποίο συστήνει 9μελή επιτροπή εμπειρογνωμονων με τριετή ανανεώσιμη θητεία και ειδική αμοιβή, που ορίζεται από τον Υπουργό Οικονομίας και Οικονομικών και Πολιτισμού, με καθοριστικό γνωμοδοτικό έργο. Η  Αρχαιολογική Υπηρεσία, όμως, διαθέτει 900 περίπου αρχαιολόγους άριστα καταρτισμένους και με σημαντικές ειδικεύσεις σε όλα τα γνωστικά πεδία. Αν 900 επιστήμονες δεν είναι αρκετοί, τότε τι είναι 9 εμπειρογνώμονες που θα πρέπει να καλύψουν μια περίοδο που ξεκινά από τα προϊστορικά χρόνια και φτάνει στις μέρες μας;

Η σύνθεση της Επιτροπής είναι ιδιαιτέρως προβληματική: εκτός από μέλη ΔΕΠ πανεπιστημίων της ημεδαπής ή της αλλοδαπής, μπορούν να συμμετέχουν ερευνητές έγκριτων ερευνητικών κέντρων, έγκριτοι επιστήμονες και γενικά υπάλληλοι του ΥΠΠΟ κατηγορίας ΠΕ. Όμως όλες αυτές οι κατηγορίες έχουν μεγάλες διαφορές μεταξύ τους και το ΥΠΠΟ δεν διευκρινίζει τα ακριβή προσόντα που απαιτούνται για την συμμετοχή στην επιτροπή, πράγμα που μας επιτρέπει να είμαστε καχύποπτοι απέναντι σε πιθανότητες παράτυπων προσλήψεων, κίνδυνος που διαφαίνεται και σε άλλα σημεία του νομοσχεδίου. Ακόμα πιο δύσκολα γίνονται τα πράγματα όταν μια ακόμη κατηγορία έρχεται να προστεθεί στις παραπάνω: πρόσωπα αναγνωρισμένου κύρους ή εμπειρίας στην αρχαιολογία, αρχιτεκτονική κτλ. Όμως τι σημαίνει ακριβώς ο όρος «πρόσωπα αναγνωρισμένου κύρους ή εμπειρίας» δεν διασαφηνίζεται και το θέμα ανοίγει την πόρτα σε πιθανές αυθαιρεσίες και ύποπτες επιλογές.

Τέλος, ένα θέμα χρήζει μεγάλης επεξεργασίας και σαφούς οριοθέτησης για να μην υπάρξουν προσβολές ανθρωπίνων δικαιωμάτων: η άρση του απορρήτου, όπως ορίζεται στο άρθρο 12, απαραίτητη για την απόδειξη εμπλοκής σε εγκλήματα αρχαιοκαπηλίας, δεν πρέπει να γίνει αφορμή για έλεγχο της ζωής και περιορισμό της ελευθερίας οποιουδήποτε πολίτη.

Περικλής Κοροβέσης

Μέλος της Επιτροπής Μορφωτικών Υποθέσεων

Advertisements

~ από perikliskorovesis στο Σεπτεμβρίου 30, 2008.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: