Η παιδεία είναι επένδυση 23-1-2009


Ο όρος «παιδεία» εμφανίζεται από τον 5ο π.Χ. αιώνα και ύστερα από είκοσι πέντε αιώνες δεν έχει χάσει την αρχική του έννοια . Σημαίνει ανατροφή και διδασκαλία του παιδιού. Η έννοια της παιδείας ήταν να δημιουργήσει τους αυριανούς ελεύθερους πολίτες. Δεν είναι τυχαίο πως ο Περικλής στον «Επιτάφιό» του τονίζει με υπερηφάνεια πως η Αθήνα είναι «παίδευσις» ολόκληρης της Ελλάδας. Και όντως η πόλη αυτή ανακαλύπτει τη δημοκρατία που θα αποτελέσει το διαρκές ανά τους αιώνες εξαγώγιμο προϊόν. Δεν υπάρχει στην Ιστορία αυτού του πλανήτη δημοκρατία που να μην έχει πηγή έμπνευσης την αθηναϊκή δημοκρατία, άσχετα αν συχνά γίνεται η καρικατούρα της ή γίνεται αντίγραφο αντιγράφου και στο τέλος χάνεται το πρότυπο.

Παιδεία, αγωγή, μόρφωση, καλλιέργεια, πολιτισμός είναι συγγενικές έννοιες αλλά είναι διακριτές. Οχι σπάνια συγχέονται και η μια έννοια χρησιμοποιείται στη θέση της άλλης. (Αν μπορείτε να ξεχωρίσετε αυτές τις κατηγορίες, μην προσπαθήσετε να τις εξηγήσετε στους άλλους. Θα σας πάρουν για ψώνιο.) Η παιδεία είναι προϊόν της δημοκρατίας και τούμπαλιν. Οταν άρχισαν να δημιουργούνται τα πρώτα πανεπιστήμια στον ύστερο Μεσαίωνα (Παρίσι, Οξφόρδη, Κέμπριτζ και αργότερα Πράγα, Χαϊδελβέργη κ.λπ.) και άρχισαν σιγά σιγά να αποδεσμεύονται από την Εκκλησία (τις άδειες ίδρυσης ενός εκπαιδευτικού ιδρύματος τις χορηγούσαν οι πρυτάνεις των καθεδρικών ναών), τότε έχουμε τα πρώτα χελιδόνια της Αναγέννησης.

Αλλά έπρεπε να φτάσουμε στον 19ο αιώνα και ύστερα από την καταλυτική επίδραση της Γαλλικής Επανάστασης που οι ιδέες της δεν επηρέασαν μόνο την Ευρώπη, αλλά ακόμη και αυτήν την τσαρική Ρωσία, όπου ο Αλέξανδρρος Α’ κάνει σχολειά για τα παιδιά των αγροτών. Διαμορφώνονται νέες παιδαγωγικές ιδέες, κυρίως σε Γαλλία και Γερμανία που δεν άφησαν ανεπηρέαστο και τον 20ό αιώνα. Τι γίνεται όμως σήμερα με την παιδεία στον αιώνα μας, τόσο στην Ελλάδα όσο και στον κόσμο; Το πρώτο που μπορεί να διαπιστώσει κανείς είναι πως έχει χάσει τον ανθρωπιστικό της χαρακτήρα. Ολες οι επιστήμες του ανθρώπου βρίσκονται σε κρίση και η παιδεία γίνεται όλο και περισσότερο επαγγελματικός προσανατολισμός. Ετσι χάνει τον αρχικό της χαρακτήρα και αντί να καλλιεργεί τον νέο άνθρωπο, τον καλουπώνει για να βρει μια δουλειά. Αν υπολογίσει κανείς στις δαπάνες για την παιδεία και τα δίδακτρα των φροντιστηρίων ή των ινστιτούτων ξένων γλωσσών που καταβάλλουν γονείς, τότε εύκολα θα διαπιστώσει πως έχουμε την πιο ακριβή παιδεία σε ολόκληρη την ευρωζώνη για να πετύχουμε το χειρότερο αποτέλεσμα. Τα φροντιστήρια είναι η απόδειξη της αποτυχίας του εκπαιδευτικού μας συστήματος. Αν το εκπαιδευτικό σύστημα λειτουργούσε σωστά, δεν θα είχαν λόγο ύπαρξης αυτά τα ιδρύματα που έχουν την αποδοχή των μαθητών. Είδατε ποτέ καμιά κατάληψη σε κανένα φροντιστήριο; Οι μαθητές τρέμουν μη χάσουν κάποιο μάθημα, γιατί από το φροντιστήριο εξαρτάται η μελλοντική τους εισαγωγή στο πανεπιστήμιο.

Για να δούμε τι παιδεία χρειαζόμαστε, πρέπει να δούμε και τι κοινωνία θέλουμε. Σε μια χώρα που ξεπουλάει τον δημόσιο πλούτο στους άρπαγες του πιο επιθετικού κεφαλαίου, όταν τα σκάνδαλα γίνονται η τρέχουσα πολιτική και όταν η πολιτική γίνεται επικοινωνία, τότε δεν πρέπει να περιμένουμε και πολλά πράγματα από τις επερχόμενες μεταρρυθμίσεις. Η παιδεία δεν είναι θέμα ενός κόμματος, έστω κι αν αυτό βρίσκεται στην κυβέρνηση. Είναι κατ’ αρχήν θέμα της ίδιας της εκπαιδευτικής κοινότητας, σπουδαστών και γονιών που γνωρίζουν το πρόβλημα εκ των έσω, είναι θέμα της πολιτείας στο σύνολό της που θεωρητικά τουλάχιστον γνωρίζει τις ανάγκες αυτής της κοινωνίας και τέλος να καταλάβουμε όλοι πως η παιδεία είναι η πιο σημαντική επένδυση που μπορεί να κάνει μια χώρα και θα επιταχύνει, στην προοπτική του χρόνου, τους ρυθμούς ανάπτυξής της. Και αυτό σε καμία περίπτωση δεν είναι υπόθεση κερδοσκόπων και εμπόρων της παιδείας.

Advertisements

~ από perikliskorovesis στο Ιουνίου 19, 2009.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: