Οι θεατές προχωρούν στα σκοτεινά 22-5-2009

Ποια είναι η σχέση ενός πραγματικού συμβάντος και της αναπαράστασής του στη λογοτεχνία, στο θέατρο, στον κινηματογράφο κ.λπ.;

Ολοι μας όσοι διαβάζουμε ένα μυθιστόρημα, άθελά μας ψάχνουμε να βρούμε στον κεντρικό ήρωα βιογραφικά στοιχεία του συγγραφέα. Και αυτό είναι λάθος προσέγγιση, γιατί ο συγγραφέας κρύβεται επιμελώς πίσω από κάθε ήρωά του. Ακόμα και στα απομνημονεύματα, στις αυτοβιογραφίες, που υποτίθεται πως ο συγγραφέας κάνει μια εκ βαθέων εξομολόγηση και υποστηρίζει πως τα πάντα στην αφήγησή του είναι ακριβή, στην ουσία δεν είναι. Ο Ρολάν Μπαρτ υποστήριζε πως η αυτοβιογραφία είναι ένα μυθιστόρημα που δεν τολμάει να πει το όνομά του. Γι’ αυτό και βλέπουμε σε θαυμάσιες αυτοβιογραφίες που έχουν υψηλή λογοτεχνική αξία ή ακόμα σε απομνημονεύματα, ανακρίβειες και λάθη, θελημένες ή αθέλητες αποσιωπήσεις, όσο και να καταθέτουν αξιόπιστες μαρτυρίες.

Το έργο τέχνης αυτονομείται από τον δημιουργό του και έχει τη δική του ζωή και αλήθεια, όσο και αν ο δημιουργός έχει δώσει το αίμα του και την ψυχή του. Αυτό που ανακαλύπτουμε σε ένα καλλιτεχνικό έργο, είναι τα δικά μας πράγματα, που εμείς οι ίδιοι δεν μπορούσαμε να εκφράσουμε. Στην ουσία γινόμαστε και εμείς συνδημιουργοί, χωρίς να το ξέρουμε ή να έχουμε φιλοδοξίες για κάτι τέτοιο. Ενα εύκολο παράδειγμα είναι τα τραγούδια. Γιατί μας κολλάει μια μελωδία στο μυαλό και έρχεται μόνη της; Γιατί είναι αυτή που θα θέλαμε να γράψουμε εμείς. Ή θα μπορούσαμε να είχαμε γράψει εμείς, αν δεν μπλοκάραμε τις δημιουργικές μας ικανότητες. Αυτό δηλαδή που συμβαίνει στους περισσότερους από μας. Και όταν έχουμε εξουσία, ευνουχίζουμε κυρίως τους νέους δημιουργούς. Ξέρετε πολλούς γονείς που θα έβλεπαν ευχαρίστως τον γιο τους ή την κόρη τους να γίνεται μουσικός, ηθοποιός ή ζωγράφος;

Αυτές οι σκέψεις μού δημιουργήθηκαν από μια εξαίρετη παράσταση που είδα από την Ομάδα Θεάτρου «Playback-Ψ» στο Studio Μαυρομιχάλη 134. Μια επαγγελματική ομάδα ηθοποιών, μουσικών, φωτιστών και μια ζωγράφος αναλαμβάνουν αυτοστιγμεί να μετατρέψουν σε θεατρική πράξη τις ζωντανές παρεμβάσεις των θεατών. Η τελειότητα του θεάματος μας κάνει να σκεφτόμαστε «ρωμαίκα» και να υποπτευόμαστε πως η παράσταση είναι «στημένη». Αλλά αυτό διαψεύδεται άμεσα από τους ίδιους τους θεατές, που δεν είναι καθόλου στημένοι. Η αυστηρή επιλογή των συντελεστών της παράστασης, οι εξαντλητικές πολύμηνες πρόβες και η συλλογική δουλειά είναι οι μόνες προϋποθέσεις γι’ αυτή τη δουλειά. Εμψυχωτής αυτής της ομάδας είναι ο ψυχίατρος και δραματοθεραπευτής κ. Λάμπρος Γιώτης, με λαμπρές σπουδές στην Ελλάδα και το εξωτερικό. Στο ενεργητικό της Ομάδας είναι δεκάδες παραστάσεις που έχουν δοθεί σε σχολεία, ψυχιατρεία, φυλακές ή σε άλλες κοινωνικές ομάδες που έχουν το στίγμα του «αποκλεισμού». Π.χ. άτομα εξαρτημένα από ναρκωτικά.

Αν και παρακολουθώ όσο μπορώ τα καλλιτεχνικά δρώμενα από τις στήλες των εφημερίδων, για αυτή την παράσταση δεν είχα ακούσει τίποτα και την ανακάλυψα τυχαία. Θεωρητικά κάποιο δημοσίευμα θα έπρεπε να με είχε στείλει και να είχα δει αυτή τη δουλειά νωρίτερα. Και δεν μιλάω μόνο για τις μεγάλες εφημερίδες, αλλά και τις λεγόμενες εναλλακτικές. Μια τέτοια δουλειά θα έπρεπε να είχε προσεχθεί. Ζούμε στην εποχή της τηλεοπτικής κατοχής. Οι τηλεθεατές γίνονται δωσίλογοι της ψυχής τους και η «Πετρούλα μας» εθνικό σύμβολο (αλήθεια, τι έπαθαν τα κόμματα και δεν την έβαλαν υποψήφια για τις ευρωεκλογές;). Τελικά δεν είναι μόνο οι ήρωες που προχωρούν στα σκοτεινά. Είναι και οι θεατές.

Advertisements

~ από perikliskorovesis στο Ιουνίου 19, 2009.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Φωτογραφία Google+

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google+. Αποσύνδεση / Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

 
Αρέσει σε %d bloggers: